
Afwassen met de hand: hoeveel energie bespaar je daarmee?
18 februari 2026
Iedereen is op zoek naar manieren om energie te besparen in huis. Goede zaak, als je het ons vraagt. Maar gemak is ook wat waard. Daarom beantwoorden we in dit artikel de vraag: hoeveel energie bespaar je door de vaat met de hand te doen?
Stroomverbruik en kosten vaatwasser
Een gemiddelde vaatwasser verbruikt ongeveer 1 kWh stroom per wasbeurt. Als je ’m elke dag gebruikt komt dat neer op 365 kWh per jaar. Bij een stroomprijs van € 0,30 per kWh gaat het dus over € 109,50 per jaar. Niet niks, maar ook geen extreme prijs voor een apparaat dat je elke dag gebruikt.
Lees ook: Hoeveel stroom verbruiken je wasmachine, droger en vaatwasser?
Waterverbruik
Om water te besparen hoef je eigenlijk niet met de hand af te wassen. Moderne vaatwassers verbruiken zo’n 10 liter water per wasbeurt. Dat lijkt heel wat, maar met de hand heb je al snel meer nodig. Zeker als je onder stromend water afwast, of eerst wacht totdat het water warm is. Een teiltje gebruiken is al een stuk zuiniger. In een gemiddelde afwasteil gaat zo’n 8 tot 10 liter water. En bij een flinke vaat moet je die meerdere keren vullen.
Tijd en gemak
Bovendien kost het tijd om de vaat met de hand te doen. Maar een vaatwasser moet natuurlijk ook in- en uitgeruimd worden. Bij een volle vaatwasser duurt dat gemiddeld 5 minuten. Was en droog je dezelfde hoeveelheid vuile vaat met de hand, dan ben je ongeveer 30 minuten bezig. Met een vaatwasser bespaar je dus 25 minuten per dag (mits je veel vaat hebt).
Vooral winst bij weinig vaat
Het meest energiezuinig is om de vaatwasser pas te draaien wanneer ‘ie vol is. Een gemiddeld gezin van vier personen krijgt ‘m meestal elke dag wel vol. Vaak een beetje te vol zelfs. Maar als je in je eentje woont, of een dag niet thuis eet, heb je meestal veel minder vaat. Dan kan het wel de moeite waard zijn om de vaat met de hand te doen. Daar ben je dan ook veel minder lang mee bezig.

Tips voor zuinig afwassen
1. Was pannen altijd met de hand
Het is altijd een goed idee om (grote) pannen met de hand af te wassen. Ook als je een vaatwasser hebt. Ze blijven dan langer goed én het bespaart een hoop ruimte in de vaatwasser. Die ruimte kun je dan vullen met kopjes en borden.
2. Gebruik de gootsteen of een teiltje
Laat de kraan niet lopen tijdens het afwassen met de hand. Dat kost zo’n 15 liter per minuut. Zonde! Een gemiddelde moderne vaatwasser gebruikt 10 liter voor een heel programma. Veel zuiniger is om een sopje te maken en daar je vaat in te doen.
3. Doe de vaat tijdens het koken
Terwijl er een pannetje staat te pruttelen, kun je alvast gebruikte materialen afwassen en afdrogen. Dan hoef je na het eten alleen nog de borden, bestek en pannen te doen en ben je zo klaar.
4. Voorspoelen is niet nodig
Spoel borden en pannen niet eerst af onder de kraan voordat je ze in de vaatwasser zet. Schraap etensresten af en zet ze daarna in de vaatwasser. Moderne vaatwassers kunnen goed omgaan met wat etensresten. Sterker nog: een te schone vaat wordt juist minder goed schoon.
5. Kies het eco-programma
Veel vaatwassers hebben een eco-stand. Dit programma duurt langer, maar verbruikt veel minder water en stroom, omdat het water minder heet wordt. Ideaal voor de dagelijkse vaat.
6. Zet de vaatwasser op het juiste moment aan
Door de timerfunctie te gebruiken kun je de vaatwasser op het goedkoopste moment aanzetten. Bijvoorbeeld tijdens het daltarief, wanneer je zonnepanelen terugleveren of wanneer de dynamische stroomprijs laag is.
7. Neem een kleine vaatwasser
Klein huishouden en nog geen vaatwasser? Er bestaan ook kleine vaatwassers die de helft aan ruimte bieden én de helft aan energie en water verbruiken. Ideaal als je geen zin hebt om het met de hand te doen, maar ook geen halflege vaatwasser wil draaien.
Energie besparen in huis
Bewust omgaan met apparaten die veel stroom verbruiken, kan veel opleveren. Maar een beetje gemak is natuurlijk ook wel prettig. Benieuwd naar meer tips? Op onze blog schrijven we vaker over slim energie besparen in huis.

Geschreven door Stefan van de Wetering
Stefan is freelance tekstschrijver. Hij woont in een gasloos huis, heeft twaalf zonnepanelen en spaart voor een elektrische auto.
Tags
- Kennisbank





