Slim omgaan met zonnepanelen na afschaf salderen

Nu verrekenen we de stroom die je opwekt nog automatisch met de stroom die je afneemt, maar vanaf 2027 doen we dat niet meer. De overheid stopt dan met de salderingsregeling. Het wordt straks dus nog slimmer om zoveel mogelijk van je eigen zonnestroom zelf te gebruiken.

Zonnepanelen: slimme investering of niet? 

Ja. Zonnepanelen zijn nog steeds een slimme keuze. Hoeveel je ermee bespaart, hangt vooral af van hoe slim je met je eigen zonnestroom omgaat. Hoe meer stroom je zelf gebruikt, hoe groter je voordeel. Ook zijn zonnepanelen de laatste jaren een stuk goedkoper geworden. 

In de tabel hieronder zie je wat je besparing is vóór en na het einde van de salderingsregeling. Deze berekening gaat ervan uit dat je 30% van de opgewekte zonnestroom zelf gebruikt. Dat is het gemiddelde percentage dat huishoudens met zonnepanelen op dit moment zelf verbruiken.

De cijfers uit deze tabel komen van Milieu Centraal.

Waarom zelf gebruiken slim is

Het afschaffen van de salderingsregeling heeft invloed op je energierekening, want stroom terugleveren levert straks minder op. Daarom wordt het nog belangrijker dat je de stroom die je zonnepanelen opwekken ook echt zelf gebruikt. 

We zeiden het net al: huishoudens met zonnepanelen gebruiken nu gemiddeld 30% van hun opgewekte stroom zelf. De rest leveren ze terug aan het net. Gelukkig zijn er genoeg slimme oplossingen die je kunnen helpen om meer van je eigen zonnestroom meteen zelf te gebruiken. Dat noemen we zelfconsumptie. Elke kWh stroom die je zelf opwekt en meteen gebruikt, hoef je niet van het stroomnet af te nemen. En dat bespaart geld. 

Zelfconsumptie verhogen: waar begin je?

De eerste stap is inzicht. Pas als je weet hoeveel stroom je opwekt en teruglevert, kun je er slim mee omgaan. De Vandebron-app helpt je daarbij. Je ziet hoeveel stroom je verbruikt, hoeveel je teruglevert en wanneer dat gebeurt. In onze app kun je ook per verbruikscategorie zien welke apparaten de grootste stroomslurpers zijn. 

Direct actie ondernemen als de zon schijnt? Sluit dan een P1-meter aan op je slimme meter. Dit apparaatje koop je voor een paar tientjes en verbind je met je mobiele telefoon. Het laat in real-time zien wat je op dat moment verbruikt en teruglevert. Zo zie je precies wanneer het slim is om je apparaten op te laden of aan te zetten.

Slimme oplossingen voor meer zelfverbruik

Goed, het inzicht is er. Dan zijn er verschillende manieren om zo slim mogelijk te sturen op het gebruiken van je eigen zonnestroom.

• Een dynamisch contract en zonnepanelen

Bij een dynamisch contract verandert de stroomprijs elk uur. Bij een dynamisch contract verandert de stroomprijs elk uur, en de vergoeding die je krijgt voor je teruggeleverde stroom ook. Je betaalt en krijgt dus altijd de actuele marktprijs. Dat betekent: op momenten met lage stroomprijzen krijg je ook minder voor je teruggeleverde stroom. Is de prijs hoog, dan levert terugleveren juist meer op.

In combinatie met zonnepanelen kan een dynamisch contract daardoor extra interessant zijn. Vooral als je flexibel bent in je verbruik. Daarmee bedoelen we bijvoorbeeld dat je overdag, als je zonnepanelen stroom opwekken, je elektrische auto oplaadt of de was doet. Zo gebruik je je eigen energie direct zelf en lever je minder terugop momenten dat de vergoeding laag is.

Lees wat het afschaffen van de salderingsregeling betekent voor een dynamisch contract en zonnepanelen.

• Thuisbatterij 

Met een thuisbatterij sla je de stroom op die je opwekt met je zonnepanelen. Die gebruik je later, bijvoorbeeld ’s avonds. Zo gebruik je meer van je eigen zonnestroom en hoef je minder stroom van het net te kopen.

Er bestaan batterijen die alleen opladen als je stroom over hebt, maar er zijn ook slimme thuisbatterijen. Die bepalen zelf wanneer ze stroom opslaan of terugleveren. Ze kijken naar je verbruik, hoeveel je opwekt, het weer en de stroomprijs.

Of een thuisbatterij een slimme keuze is, hangt sterk af van je situatie. Er zijn op dit moment veel verschillende meningen over hoe snel je de thuisbatterij terugverdient. Bij Vandebron zijn we dit aan het uitzoeken. Op deze pagina houden we je op de hoogte.

• Elektrische auto laden op eigen zonnestroom 

Met zonneladen (Solar Charging) koppel je het opladen van je auto aan het moment dat je zonnepanelen stroom leveren. Volgens Milieu Centraal  kan dit je zelfconsumptie tot zo’n 20% verhogen. 

In de app van je zonnepaneel-omvormer zie je wanneer je zonnepanelen stroom opwekken: dat is het moment om je auto aan de lader te leggen. In de toekomst hopen we dit automatisch voor je te kunnen regelen. Nu moet je hiervoor zelf nog de app van je zonnepanelen in de gaten houden.

• Warmtepomp verwarmen met zonnestroom

Heb je een elektrische warmtepomp? Dan is het slim om het voorraadvat van je pomp te verwarmen op momenten dat je zelf stroom opwekt. De warmte sla je op voor later, bijvoorbeeld om te douchen of je huis te verwarmen. Zo gaat er minder van je eigen zonnestroom terug het net op. Je moet het water voor de veiligheid (tegen legionella) sowieso één keer per week verwarmen. Doe dit als de zon schijnt. Met deze oplossing verbruik je zo'n 10 tot 20% meer van je eigen zonnestroom zelf. 

• Wasmachine en vaatwasser timen

Door je wasmachine en vaatwasser overdag aan te zetten, gebruik je direct je eigen zonnestroom. 

Je kunt je apparaten handmatig aanzetten als de zon schijnt, of een timer gebruiken. Zo vergroot je je zelfverbruik en bespaar je op je energiekosten. Gebruik ons vijfstappenplan om je wasmachine en vaatwasser te timen. 

• Airco’s aanzetten in de zomer bij teruglevering 

Nog een manier om je zelfverbruik te verhogen op warme dagen: zet je airco aan op momenten dat je zonnepanelen veel stroom opwekken. Bijvoorbeeld midden op de dag. Zo gebruik je je eigen zonnestroom om je huis op een energiezuinige manier alvast te koelen, waardoor je later op de dag minder hoeft te koelen. Het blijft binnen comfortabel, zonder dat je extra netstroom hoeft te gebruiken.

Zelfconsumptie for the win 

Als de salderingsregeling stopt, wordt het gebruiken van je eigen opgewekte stroom nog belangrijker. Met elke kWh stroom die je direct gebruikt, bespaar je geld. Het begint met inzicht in je verbruik en opwek. Daarna kun je aan de slag met slimme meters, het laden van je auto op je eigen zonnestroom of een dynamisch contract. 

Er komen steeds meer slimme oplossingen bij. Een voorbeeld daarvan is Solar Curtailment, waarbij zonnepanelen tijdelijk worden uitgezet als er een overvloed aan zonnestroom is. Vandebron heeft hier vorig jaar een pilot mee gedaan. Als er teveel stroom op het net was of de stroomprijzen negatief waren, schakelden we zonnepanelen op afstand tijdelijk uit. Deelnemers hoefden zelf niets te doen; wij regelden alles. We onderzoeken nu hoe we deze oplossing op een slimme manier voor meer klanten kunnen inzetten. 

Slimme tools kunnen helpen om zelfconsumptie maximaal te benutten. Wij houden de ontwikkelingen voor je in de gaten. Zo zorgen we samen dat zonnepanelen een slimme investering blijven.

Rekenvoorbeeld

Je hebt een vast contract, verbruikt 2.000 kWh en levert 1.500 kWh per jaar terug. Je betaalt dan 2000 - 1500 = 500 kWh aan het eind van het jaar.

Salderingsgrens

Er zit wel een grens aan hoeveel je kunt salderen. Die grens is je jaarlijkse verbruik. Dit noemen we de salderingsgrens of het saldeerplafond. Verbruik je bijvoorbeeld 2.000 kWh per jaar? Dan mag je maximaal 2.000 kWh salderen. Voor het deel boven je saldeerplafond ontvang je een terugleververgoeding.

Terugleverkosten

Ook nog belangrijk om te weten: bij een vast en variabel contract betaal je terugleverkosten voor de stroom die je teruglevert aan het net. Terugleveren kost energieleveranciers namelijk geld. Hoe hoog jouw terugleverkosten zijn, is afhankelijk van het aantal kWh dat je teruglevert en de afspraken in jouw contract.

Hoe werkt salderen bij een dynamisch contract?

Bij een dynamisch contract is de stroomprijs elk uur anders. Daarom kun je teruggeleverde stroom niet zomaar wegstrepen tegen de stroom die je afneemt. 

In plaats daarvan ontvang je voor de stroom die je teruglevert de prijs die op het moment van teruglevering geldt. De marktprijs noemen we dat. Daarbovenop ontvang je de inkoopvergoeding en de energiebelasting per kWh.

Voor de stroom die je boven je saldeerplafond teruglevert, ontvang je alleen de marktprijs en betaal je een verkoopvergoeding.

Rekenvoorbeeld

Op een middag in maart tussen 13:00 en 14:00 is de stroomprijs € 0,10 per kWh. De inkoopvergoeding is € 0,02 bij Vandebron en de energiebelasting is € 0,11 in 2026. Je levert in dat uur 3 kWh terug. Je ontvangt dan € 0,23 x 3 = € 0,69.

De spelregels in één overzicht

Best lastig, hoe salderen nu precies werkt in de verschillende contractvormen. Voor het overzicht hebben we daarom de belangrijkste eigenschappen van salderen in een vast, variabel en dynamisch energiecontract voor je op een rij gezet.

Wat verandert er vanaf 2027?

De overheid heeft besloten om de salderingsregeling per 1 januari 2027 in één keer af te schaffen. Dat betekent dat de regels voor iedereen met zonnepanelen veranderen. Ook voor mensen met een dynamisch contract. Hieronder leggen we uit wat de regels zijn voor en na die datum.

Salderen met een dynamisch contract tot 2027

Tot 1 januari 2027 ontvang je voor elke kWh die je teruglevert tot aan je saldeerplafond drie dingen:

• De actuele marktprijs van dat uur

• De inkoopvergoeding

• De energiebelasting

Lever je meer terug dan je saldeerplafond? 

Dan ontvang je voor het deel boven het saldeerplafond:

• De actuele marktprijs. 

• De inkoopvergoeding krijg je niet.

• Ook betaal je een verkoopvergoeding over dat deel.

Niet meer salderen met een dynamisch contract ná 2027

Vanaf 1 januari 2027 verdwijnt de salderingsregeling. Je kunt dan niet meer salderen. 

Concreet betekent dat:

• Je ontvangt de actuele marktprijs voor de stroom die je teruglevert.

• Je ontvangt geen inkoopvergoeding meer voor je teruggeleverde stroom.

• Je betaalt een verkoopvergoeding over je volledige teruglevering.

Je vindt dit terug in je contract. Die vind je in Mijn Vandebron of in je mail.

Tips om meer uit je zonnestroom te halen

Opgewekte zonnestroom direct zelf gebruiken is al vóór 2027 slimmer dan terugleveren. Want de marktprijs is op het moment van teruglevering vaak relatief laag: als de zon schijnt, wekken veel mensen tegelijk stroom op, waardoor de marktprijs daalt. Stroom is goedkoop, maar teruglevering levert dan ook minder op.

Na 2027 wordt dat verschil nog groter. Salderen kan dan namelijk niet meer. Hoe meer je zelf verbruikt op het moment dat je opwekt, hoe meer je bespaart.

Maar hoe doe je dat?

• Begin met inzicht in je teruglevering. Een energieverbruiksmanager koop je voor een paar tientjes, koppel je aan de P1-meter in je meterkast en geeft realtime inzicht in jouw energieverbruik. Met handige grafieken en notificaties op je telefoon weet je precies wanneer jij teruglevert.

• Gebruik stroomvreters tijdens piekuren. Om je eigen groene stroom maximaal te benutten is gedragsverandering nodig. Gebruik apparaten die veel energie verbruiken vooral wanneer de zon volop schijnt. Denk aan de vaatwasser, wasmachine, droger en airconditioning.

• Programmeer je vaatwasser en wasmachine. Gebruik de timerfunctie om deze apparaten te laten draaien wanneer de zon schijnt.

• Laad je elektrische auto op de juiste momenten. Namelijk wanneer de zon schijnt. Met een slimme laadpaal wordt dit nog makkelijker: door aan te geven wanneer je de auto weer nodig hebt, laadt het systeem automatisch vooral op met stroom die je anders teruglevert.

Lees verder: 9 tips om je stroomverbruik te sturen en plannen

Dynamisch energiecontract van Vandebron

Bij Vandebron kun je kiezen voor een dynamisch energiecontract. Hiermee profiteer je van actuele marktprijzen en stimuleer je het gebruik van groene stroom op momenten dat deze overvloedig beschikbaar is. Maar let op: salderen werkt anders bij een dynamisch contract. Nu je weet hoe het werkt, kun je zelf bepalen of het voor jou interessant is.