Zonnepanelen gebruiken zonder teruglevering: kan dat?

Terugleveren levert minder op

Energieleveranciers rekenen sinds enkele jaren terugleverkosten voor de stroom die jij teruglevert aan het stroomnet. Daardoor levert terugleveren minder op dan vroeger. Daar komt bij dat je vanaf 1 januari 2027 niet meer mag salderen. Je teruggeleverde stroom mag dan niet meer weggestreept worden tegen je verbruik.

Niet zo gek dus dat we steeds vaker de vraag krijgen: kan ik er ook voor zorgen dat ik niks teruglever aan het net?

Zonnepanelen moeten hun stroom kwijt kunnen

Zonnepanelen wekken stroom op wanneer de zon erop schijnt. Die stroom moet ergens naartoe. Gebruik je op dat moment niet alles zelf, dan gaat het overschot automatisch het net op. Zet je je installatie niet uit, gebruik je je zonnestroom niet meteen zelf in huis en sla je het niet op? Dan lever je dus altijd terug.

Is het de moeite waard?

Voordat je hier veel tijd in steekt, is het goed om jezelf af te vragen of het echt nodig is om niks meer terug te leveren. Tussen 2027 en 2030 moeten energieleveranciers een redelijke terugleververgoeding bieden, die minimaal 50% van het kale stroomtarief is. Zolang deze vergoeding hoger is dan de terugleverkosten, blijft terugleveren gewoon geld opleveren en is uitzetten dus niet slim.

Zonnepanelen uitzetten bij teruglevering

Wil je dat je zonnepanelen stoppen met opwekken, zodra je teruglevert? Dat is op verschillende manieren mogelijk.

1. Handmatig uitzetten

Er zijn meerdere manieren om je zonnepanelen handmatig uit te zetten. De ene is veiliger dan de andere.

• Via de app van je omvormer – De makkelijkste en veiligste manier. Steeds meer omvormers hebben een app waarmee je de installatie met één druk uitzet.

• Omvormer uitzetten – Op de meeste omvormers zit een knop of draaiknop waarmee je hem direct uitzet. Ook dat is een veilige manier.

• Werkschakelaar uitzetten – Vlak bij je omvormer hangt meestal een werkschakelaar. Die is bedoeld voor onderhoud, niet voor dagelijks gebruik. Het is een manier om je installatie uit te zetten, maar wanneer je het vaak doet kan het schadelijk voor je apparatuur zijn.

• Groep uitzetten in de meterkast – Technisch mogelijk, maar niet aan te raden. Apparaten onder spanning in één keer uitzetten is slecht voor je omvormer. Bovendien kun je in de knoei komen met de garantie op je zonne-installatie.

Het is wel handig om te weten wanneer je teruglevert. Een energieverbruiksmanager kan je hier inzicht in geven. Dit is een apparaatje dat je aansluit op je slimme meter. Je kunt hem zo instellen dat je een signaal krijgt op je telefoon zodra je teruglevert. Handig, maar niet 100% waterdicht: je levert altijd even iets terug voordat je het signaal krijgt.

Lees verder in ons artikel ‘Hoe kan ik mijn zonnepanelen (tijdelijk) uitschakelen?’

2. Automatisch uitschakelen of verminderen

Steeds meer omvormers bieden ook opties aan waarmee je je zonnepanelen automatisch uitschakelt.

Bij SolarEdge omvormers kun je bijvoorbeeld: 

• via ZonBalans automatisch minder terugleveren wanneer de zon hard schijnt, 

• de opwekking tijdelijk stoppen als je dynamische tarief negatief is, 

• of zero-export instellen waarbij de productie automatisch stopt zodra je teruglevert. Dit kan alleen met een aparte RS485-meter of inline-meter.

Wat bij jouw omvormer mogelijk is, verschilt per merk en model. Check de website of app van je omvormer voor de opties.

Andere mogelijkheden

Als je je zonnepanelen uitzet als de zon schijnt, wek je geen groene stroom meer op. Zonde natuurlijk! Daarom noemen we ook graag wat slimmere alternatieven.

1. Eigen verbruik vergroten

Onze favoriete aanpak: gebruik je zonnestroom zoveel mogelijk zelf. Een gemiddeld Nederlands huishouden verbruikt nu zo'n 30% van de opgewekte zonnestroom direct in huis. Door alleen al de vaatwasser en wasmachine aan te zetten wanneer de zon schijnt, kun je dit volgens Milieu Centraal al naar zo'n 35% trekken. Je hoeft dan minder van het net af te nemen. 

2. Stroomoverschot opslaan voor later

Een thuisbatterij is een tweede optie. Je slaat overdag zonnestroom op en gebruikt het ‘s avonds als de zon weer weg is. Gemiddeld vergroot je daarmee je eigen verbruik van 30% naar 60%, volgens cijfers van Milieu Centraal. Het nadeel is dat thuisbatterijen nu nog erg duur zijn. Zeker als je kijkt naar de hoeveelheid stroom die ze kunnen opslaan. Hierdoor is de terugverdientijd lang. We verwachten wel dat er snel ontwikkelingen komen die ze goedkoper of beter maken.

3. Warmte en koude alvast opslaan

Sommige apparaten kun je vooruit laten werken. Zet je airco in de slaapkamer tegen het eind van de middag alvast aan. Dan koel je met je eigen zonnestroom en hoef je 's avonds minder bij te koelen. Hetzelfde geldt voor een elektrische boiler: verwarm het voorraadvat overdag en douche er morgenochtend mee.

Let op: dit kost wel iets meer stroom in totaal. Een deel van de koelte of warmte lekt in de loop van de dag weg. Maar je gebruikt wel meer van je eigen zonnestroom en minder van het net.

4. Zonnepanelen in een andere richting zetten

Heb je een plat dak of andere mogelijkheid om je panelen anders te plaatsen? Dan kan heroriënteren slim zijn. De meeste mensen richten hun panelen op het zuiden, omdat dat het meeste oplevert. Maar panelen op het oosten wekken meer op in de ochtend, en panelen op het westen juist in de avond. Kook je elektrisch? Dan verbruik je 's avonds bijvoorbeeld meer stroom.

100% groene stroom in huis

Als zonnepaneelbezitter vind je het waarschijnlijk belangrijk om groene stroom in huis te hebben. Met je zonnepanelen wek je dat zelf op, maar niet de hele dag. Wil je ook de rest van de tijd zeker zijn van groene stroom? Sluit je dan aan bij Vandebron!