Zonnepanelen: wanneer kan ik het beste stroom gebruiken?

Stroom verbruiken wanneer zonnepanelen opwekken

Als je zonnepanelen hebt, is het slim om vooral stroom te verbruiken wanneer je panelen opwekken. Want stroom die je zelf verbruikt, hoef je niet terug te leveren aan het net. Dat is om twee redenen prettig:

• Je zonnestroom levert meer op: je levert minder terug en betaalt daarom minder terugleverkosten.

• Je helpt het stroomnet in balans te houden: op zonnige middagen leveren veel panelen tegelijk stroom terug, wat een piek op het net veroorzaakt. Door zelf meer te verbruiken, help je die piek te verkleinen.

Wanneer wekken zonnepanelen stroom op?

Om te weten wanneer je het beste stroom kunt verbruiken, is het handig om eerst te begrijpen wanneer je zonnepanelen stroom opwekken. Over het algemeen is dat in de middaguren. Maar het seizoen en de opstelling van je installatie spelen ook een rol.

Tijd op de dag

Zonnepanelen wekken stroom op als de zon schijnt. Logisch! Daarbij geldt: hoe directer het zonlicht op de panelen valt, hoe hoger de opbrengst. Bij een ideale ligging wekken je panelen het meeste op tussen 11:00 en 15:00 uur. Buiten die uren ligt de opbrengst wat lager. 

Opstelling en seizoen

Panelen op het zuiden leveren het meeste op. Ze vangen de hele dag door het meeste zonlicht. Is je dak niet op het zuiden gericht? Geen probleem. Panelen op het oosten leveren vooral stroom in de ochtend, terwijl panelen op het westen juist later op de dag meer opbrengen.

Ook het seizoen heeft invloed op de opbrengst. In de winter is dat minder dan in de zomer, omdat de dagen korter zijn en de zon lager staat. Daarbij gaat het vooral om de hoeveelheid licht, niet om temperatuur.

Wanneer wekken mijn zonnepanelen stroom op?

Geen van de bijna drie miljoen daken met zonnepanelen in Nederland is hetzelfde. Het is dus slim om te kijken hoeveel jouw zonnepanelen opwekken gedurende de dag. Daar zijn verschillende manieren voor.

• Online omgeving van je energieleverancier – In de Vandebron-app of in de Mijn Vandebron-omgeving zie je je verbruik en teruglevering. Let op: je ziet hier alleen wat er achter de meter gebeurt. Dus hoeveel stroom je verbruikt en teruglevert, niet hoeveel je in totaal opwekt.

• App van je omvormer – De meeste omvormers hebben tegenwoordig een app. Daarin zie je precies wanneer je panelen opwekken en hoeveel. Een makkelijke manier om snel inzicht te krijgen in je eigen situatie.

• Energieverbruiksmanager – Dit apparaatje koppel je aan de P1-poort in je meterkast. Het geeft realtime inzicht in je opwek, teruglevering en verbruik in huis via een app. De beste oplossing voor een totaaloverzicht dus.

Wanneer zet ik mijn apparaten aan?

De volgende stap is eigenlijk heel simpel: zet je apparaten aan op de momenten dat je panelen stroom opwekken. Toch zijn er wel wat nuances per apparaat. 

Onderstaande tips gaan uit van zonnepanelen die op het zuiden liggen. Heb je een andere opstelling? Dan moet je je verbruik wat eerder of juist later plannen.

Vaatwasser en wasmachine aanzetten als de zon schijnt  

Laat je vaatwasser en wasmachine het liefst midden op de dag draaien, als je zonnepanelen stroom opwekken. Beide apparaten gebruiken de meeste stroom aan het begin (voor het opwarmen van water). De vaatwasser heeft daarnaast nog een kleinere piek aan het einde voor het drogen.

Gebruik je de eco-stand? Lekker bezig! Dan zijn de pieken van je stroomverbruik lager, maar het programma duurt langer. 

Tip: bij sommige vaatwassers kun je de droogfunctie uitzetten. Hiermee bespaar je flink wat stroom. 

Nog een tip: wassen op 30 of 40 graden is zuiniger en je was wordt net zo schoon. 

Droger aanzetten met zonnepanelen

Een droger werkt anders dan de wasmachine of vaatwasser. Er is geen duidelijke piek aan het begin, maar een langdurig hoog verbruik gedurende het hele programma. Het verwarmingselement (of de warmtepomp) draait continu.

Start de droger daarom zo vroeg mogelijk (maar wel midden op de dag) en zorg dat het hele programma binnen de zonnige uren valt. Dat betekent ook dat je de wasmachine misschien een uurtje eerder moet starten, zodat de was op tijd klaar is voor het droogprogramma.

Elektrische auto opladen met zonnepanelen

Een laadpaal verbruikt veel stroom, maar doet dat wel constant. Er is dus geen opwarmfase, zoals bij een vaatwasser of wasmachine. Wel gaat het om veel meer stroom en duurt het laden best lang. Met een 3-fasenaansluiting kan het wel 7 uur duren, afhankelijk van je laadpaal en auto.

Dat kan slimmer! Een slimme laadpaal kan communiceren met je omvormer en het laadvermogen automatisch aanpassen op wat je panelen op dat moment opwekken. De paal laadt dan alleen met stroom die anders teruggeleverd zou worden.

Tip 1: hang je auto zo vaak mogelijk overdag aan de slimme lader, bijvoorbeeld als je thuiswerkt of in het weekend. 

Tip 2: 100% batterij is lang niet altijd nodig. Laad op wanneer de zon schijnt en laad alleen volledig op als je de auto nodig hebt voor een verre rit.

Lees ook: Haal meer uit je zonnepanelen met een slimme laadpaal

Voorraadvat warmtepomp verwarmen met zonnestroom

Een warmtepomp met voorraadvat is een slimme manier om zonne-energie op te slaan. Niet als stroom, maar als warmte. Je verwarmt het water overdag met je eigen zonne-energie en gebruikt die warmte later om te douchen. Omdat het voorraadvat goed geïsoleerd is, redden de meeste huishoudens het zelfs tot de volgende ochtend.

Een makkelijke manier is een tijdschema instellen. Het vat warmt dan op wanneer je zonnepanelen (op zonnige dagen) opwekken. Zo heb je altijd warm water én gebruik je je eigen zonne-energie zoveel mogelijk.

Tip: moderne systemen kunnen het vat automatisch extra verwarmen op het moment dat je teruglevert. De warmtepomp springt dan aan bij teruglevering en stopt als dat overschot wegvalt. 

Elektrische boiler verwarmen met zonnestroom

Een elektrische boiler werkt ongeveer hetzelfde als een warmtepomp. Overdag kun je het voorraadvat opwarmen met zonne-energie. Het grote verschil is dat een elektrische boiler een verwarmingselement gebruikt om het water op te warmen. Die gebruikt veel meer stroom. Ook op boilers kun je hier ook een tijdschema voor instellen. Of een slim systeem gebruiken dat de boiler aanstuurt op basis van teruglevering, zoals een wateraccu. 

Tips om je verbruik zo goed mogelijk te sturen

• Gebruik de timerfunctie – De meeste vaatwassers en wasmachines hebben een timer. Stel die in zodat het apparaat automatisch start rond het middaguur, ook als je niet thuis bent.

• Zet apparaten na elkaar aan, niet tegelijk – Je zonnepanelen wekken een beperkt vermogen op. Door apparaten na elkaar te draaien, verdeel je dit beter.

• Stel meldingen in – Via de app van je omvormer of een energieverbruiksmanager kun je een melding instellen op je telefoon zodra je teruglevert. Dat is het sein om apparaten aan te zetten.

• Maak er een gewoonte van – De grootste winst zit in gedrag. Een vaatwasser die je consequent na de lunch aanzet in plaats van voor het slapengaan levert op jaarbasis veel op.

Experimenteren = leren

Voor ongeveer 20 euro koop je een energieverbruiksmanager. Dit apparaatje sluit je aan op je slimme meter, en geeft realtime inzicht in je opwek, teruglevering en verbruik.

Daarna is het experimenteren geblazen. We zeiden het al: geen twee zonne-installaties zijn hetzelfde en geen apparaat gedraagt zich precies zoals je verwacht. Wat gebeurt er met je verbruik als je op een zonnige middag de vaatwasser aanzet? Of de wasmachine? Heb je 's ochtends nog warm water als je je boiler alleen overdag verwarmt? Door het uit te proberen, ontdek je wat voor jouw situatie werkt.

Meer tips om zelfconsumptie te vergroten

Heb je zelf zonnepanelen? Goed dat je je verdiept in wanneer je je stroom het beste kunt gebruiken. Op onze blog hebben we nog veel meer artikelen geschreven over je slim om kunt gaan met je zonnepanelen en je energieverbruik.

• Slim omgaan met zonnepanelen na afschaf salderen

• 9 tips om je stroomverbruik te sturen en plannen

• Energie besparen in huis: 22 slimme tips

• Zo goedkoop mogelijk je huis verwarmen: hoe doe je dat?