Stadswarmte - wat is het?

Stadswarmte, stadsverwarming, warmtenet. Termen die steeds vaker voorbij komen als het gaat om gasvrij wonen. Maar wat is het eigenlijk? En is het wel zo duurzaam als gedacht?

Steeds meer huishoudens in Nederland worden voorzien van stadsverwarming. Het streven is om in 2030 al anderhalf miljoen huishoudens van het gas af te hebben gehaald en in 2050 heeft als het goed is vrijwel geen enkele woning in Nederland nog een aardgasaansluiting. Stadswarmte moet helpen om deze doelstellingen te behalen. Maar wat is stadsverwarming eigenlijk?

Groot warmtenet

Bij stadswarmte wordt er gebruikgemaakt van een warmtebron in (de buurt van) je woonwijk. Dit kan van alles zijn, zoals afvalverbranding, warmte van een datacenter of bijvoorbeeld biomassa. Waar normaal gesproken deze warmte verloren gaat, wordt bij een warmtenet de ‘restwarmte’ gebruikt om water te verwarmen. Vervolgens wordt dit verwarmde water - warm genoeg om huizen mee te verwarmen - via leidingen in een wijk rondgepompt en getransporteerd naar huizen en gebouwen. Daar wordt het gebruikt voor verwarming en warm water. Is het water afgekoeld, dan stroomt het via de leidingen weer terug naar de warmtebron waar het opnieuw verwarmt kan worden met restwarmte.

Wat kost stadsverwarming?

Is je woning aangesloten op een warmtenetwerk, dan betaal je hier vaste kosten voor. Deze kosten dekken de transportkosten, servicekosten en de hoeveelheid water die je verbruikt. Om consumenten te beschermen, is er een Warmtewet opgesteld door de Autoriteit Consument & Markt waardoor er maximumtarieven gelden voor stadswarmte. Deze maximumtarieven voorkomen dat je als consument niet méér zult betalen dan dat je anders kwijt zou zijn aan gas. De ACM bepaalt de maximumtarieven aan het eind van ieder jaar.

Is stadswarmte duurzaam?

Stadswarmte wordt gezien als alternatief voor aardgas. Voor stadsverwarming wordt restwarmte gebruikt die anders wordt afgevoerd en verloren gaat. Ook kunnen op deze manier veel woningen in één keer worden verwarmd, zonder dat ze daar aardgas voor nodig hebben. In dat opzicht is stadswarmte zeker een duurzame oplossing. Toch is niet alle stadswarmte altijd even groen. De duurzaamheid is namelijk afhankelijk van hoe de restwarmte wordt opgewekt. Op dit moment komt deze nog vaak van een fossiele energiecentrale vandaan en worden woningen dus alsnog met aardgas verwarmd. Ook komt het regelmatig voor dat de restwarmte alleen niet voldoende is voor het warmtenet, waardoor er bijgestookt moet worden om aan de vraag te voldoen. Niet bepaald duurzaam dus. Daarom wordt er gepleit voor een Warmtewet 2.0, waarbij er onder andere wordt gekeken naar de verduurzaming van de warmtenetten. Willen we de klimaatdoelstellingen halen, dan moeten we zorgen dat voor warmte nog enkel duurzame bronnen worden gebruikt. Hopelijk gaat de Warmtewet 2.0 vanaf 2022 daar verandering in brengen. 

Kan ik overstappen op stadswarmte?

Wil je je woning graag aansluiten op stadsverwarming, dan is het belangrijk dat er een warmtenet in jouw straat is aangelegd. Hiervoor ben je dus afhankelijk van je gemeente. Ook moet er een warmtewisselaar worden geplaatst die regelt hoeveel water je huis krijg en welke temperatuur dit water is. Ben je eenmaal aangesloten op stadswarmte, dan is een cv-ketel voortaan overbodig. Je gasmeter is vervangen door de warmtemeter en koken doe je voortaan op een inductiekookplaat. Warmtenetten zijn niet onderling met elkaar verbonden. Je kunt dus niet zomaar overstappen naar een andere warmteleverancier. Voor stroom blijft dit uiteraard wel mogelijk en kun je een contract afsluiten bij een energieleverancier naar keuze.

Geschreven door Margo van Gils

Margo is content creator bij Vandebron, houdt van schrijven en het bourgondische leven.

Deel dit artikel
Tags
ActueelKennisbankKlimaat