HomeBlog

Duurzame inspiratiebron: De Hermitage

Duurzame inspiratiebron: De Hermitage

De Amsterdamse Hermitage ging een bijzonder bondgenootschap aan met de Hortus Botanicus om energie te besparen. We spraken erover met initiatiefnemer Sebastiaan Lagendaal, hoofd Facilitaire Zaken en Veiligheid.

Bij Vandebron zijn we altijd op zoek naar groene pioniers: mensen, bedrijven of organisaties die het heft in eigen hand nemen en verduurzamen tot een kunst hebben verheven. Ware inspiratiebronnen, die niet wachten tot er iets gebeurt maar zélf het voortouw nemen. In die zoektocht stuiten we soms op bijzondere verhalen, zoals dat van de Amsterdamse Hermitage.

Klimaatregulatie

Sebastiaan Lagendaal is hoofd Facilitaire Zaken en Veiligheid bij de Hermitage. Hij is onder andere verantwoordelijk voor publieksontvangst, het beheer en de verduurzaming van het gebouw. Daaronder valt ook de regulering van het klimaat in het pand. Een juist klimaat is niet alleen belangrijk voor de bezoekers, maar ook voor de soms eeuwenoude kunst die er hangt: lijsten van schilderijen kunnen krimpen of uitzetten bij sterke temperatuurs- of luchtvochtigheidsveranderingen. Het is dus van groot belang om het klimaat te reguleren, maar dat kost veel energie. En de Hermitage had vrijwel altijd warmte over, waardoor het gebouw tweederde van het jaar gekoeld moest worden.

Complementaire energiebalans

Het teveel aan warmte stopte de Hermitage in de WKO in de grond. Zonde van al die energie, vond Sebastiaan. Daar moest toch een betere oplossing voor te bedenken zijn? Hij ging op zoek naar gebouwen in de buurt van de Hermitage die wel wat extra warmte konden gebruiken en kwam uiteindelijk uit bij de Hortus Botanicus. De temperatuur in de tropische kassen van de Hortus mag niet onder de 20 graden komen, waardoor de kassen zelfs in de zomermaanden vaak worden gestookt. De Hortus bleek daarvoor ongeveer evenveel warmte nodig te hebben als de Hermitage over had: beide gebouwen hadden een complementaire energiebalans. Sebastiaan vertelde over zijn plannen, waarop enthousiast werd gereageerd. De basis voor wat later project Tussen Kunst en Kas zou worden, was gelegd.

Warmteuitwisseling

Het idee was om warme en koude stromen tussen beide gebouwen uit te wisselen, zodat er minder energie verloren zou gaan aan het koelen of verwarmen van de gebouwen. Een prachtig plan, maar niet eenvoudig. Omdat het idee relatief nieuw was én omdat beide gebouwen Rijksmonumenten zijn, had het realiseren van het project meer voeten in de aarde dan gedacht. Alles moest worden uitgezocht en uitgevonden, er moesten behoorlijk wat vergunningen worden aangevraagd (en toegekend!) en er moest flink gelobbyd worden bij de gemeente. Sebastiaan: ‘En dan hebben we het nog niet eens over de technische en juridische aspecten.’

Tussen Kunst en Kas

Maar obstakels werden overwonnen, de vergunningen werden toegekend en langzaam maar zeker werd Tussen Kunst en Kas gerealiseerd. Op 26 meter diepte, onder de metrotunnel door kwamen twee leidingen te liggen: een om de warme waterstromen van de Hermitage naar de Hortus te leiden, een om het koude water terug te voeren naar de Hermitage. Zo werden de Hortus en de Hermitage elkaars energieleverancier. ‘De overeenkomst tussen ons en de Hortus is vastgelegd in een boekwerk van vijf centimeter dik. Een soort huwelijksovereenkomst, eigenlijk’, aldus Sebastiaan. Door dit systeem is het gasverbruik van de Hortus Botanicus de afgelopen twee jaar met maar liefst 80% afgenomen en verbruikt de Hermitage 15% minder energie.

De Hermitage als voorbeeld

En dat ging niet onopgemerkt. Sebastiaan: ‘We zien dat meerdere musea en andere openbare gebouwen ons voorbeeld volgen. We weten van verschillende partijen dat ze met elkaar in gesprek zijn om te kijken of ze iets soortgelijks kunnen realiseren en gebruik kunnen maken van elkaars energie.’ Of ze het vervelend vinden dat hun idee wordt gebruikt? ‘Integendeel. Wij juichen dat alleen maar toe. De overeenkomst tussen de Hermitage en de Hortus wordt zelfs als informatiebron gebruikt door andere partijen, zodat zij niet steeds opnieuw het wiel hoeven uit te vinden. Wij fungeren graag als voorbeeld. Hoe slimmer we omgaan met energie, hoe minder grijze energie er hoeft worden opgewekt.’

Duurzame toekomst

De Hermitage werkt daarnaast volgens de zogenaamde BREEAM-NL Use toolkit, die door veel musea wordt gebruikt om te verduurzamen. Voldoet een museum aan de duurzaamheidseisen, dan wordt het gecertificeerd. De Hermitage heeft het certificaat op een van de drie onderdelen al verdiend.

Als we Sebastiaan vragen of hij nog meer duurzame plannen heeft voor de Hermitage begint hij te glunderen: ‘Ja, die zijn er zeker. We zijn gefaseerd al onze verlichting aan het vervangen door ledverlichting. Nog mooier: as we speak worden er 350 zonnepanelen op het dak gelegd. Hiermee kunnen we 15 tot 20% van onze energie zelf opwekken. Daarnaast zijn we nu voor 95% van het gas af en begin 2019 wordt de gasaansluiting helemaal losgekoppeld. Dan zijn we het eerste museum dat volledig van het gas af is. We zijn op de goede weg.’  

Bekijk hieronder het verhaal van Sebastiaan:

Geschreven door Claire van de Graaff

Claire is copywriter en eindredacteur bij Vandebron en houdt naast van schrijven enorm van koken. En eten.

Deel dit artikel
Tags
Zonne-energieWindenergieTech